..........waarom wilde ik dit ook al weer allemaal onderzoeken?

De balans tussen het digitale en het analoge is iets waar ik me altijd mee bezig hou. Niet alleen bij illustratie, maar in alle aspecten van mijn leven. Het is iets wat voor mij een gepassioneerd vraagstuk is. De reisgids die ik ga maken is daar een oplossing voor, en in mijn onderzoeksverslag wil ik dit probleem met zijn mogelijke oplossingen verder aankaarten.

In deze Post-digitale samenleving, wint het papier het toch van de techniek? Er is naast de digitalisering namelijk nog een trend gaande. De bakfietsmoeders die alleen maar houten speelgoed voor hun kinderen kopen en alles natuurlijk willen. Diezelfde bakfietsmoeders die ook allemaal facebook hebben. Er is hier een frictie tussen, en die frictie vind ik interessant. Daar bevind ik mijzelf namelijk ook tussen.

De vraagbaak: Wat is de actualiteit omtrent digitalisering / analoge trends? Hoe spelen vormgevers in op digitalisering? Hoe spelen vormgevers in op de hang naar ambacht / DIY-cultuur? Hoe creeer je een balans? Wat prikkelt kinderen om toch zelf te creeeren?

............een_kleine_samenvatting

De balans tussen analoog en digitaal werken. Het is een dilemma wat altijd speelt in mijn werk. Ik werk zelf altijd analoog en later bewerk ik het digitaal. Wat soms erg frustrerend is geweest, omdat ik altijd meer waarde heb gehecht aan het analoge. Het digitale is voor mij puur praktisch geweest. Nu ik deze balans aan het onderzoeken ben, ben ik er achter gekomen dat het een niet beter of slechter is dan het ander. Je ontkomt er toch niet aan (digitalisering), dus je kan er net zo goed in mee groeien. Bovendien kun je iets niet afwijzen zonder dat je er verstand van hebt. Ik word geen slechtere illustrator als ik mijn digitale mogelijkheden onderzoek, je creeert er juist mogelijkheden door.

De vraag die ik wil beantwoorden is “Hoe vind ik een balans in de post-digitale illustratiewereld?”

Een balans, omdat in de post-digitale illustratiewereld je niet meer een keuze hoeft te maken tussen de twee. You can have your cake and eat it too. In deze tijd kunnen we het digitale laten integreren met het analoge. Het zijn niet langer twee werelden die onafhankelijk van elkaar opereren.

We weten nu wat er mogelijk is binnen digitaal illustreren. Nu is het aan onze generatie om de inhoud vorm te geven: wat kunnen we bereiken met het digitaal illustreren? Wat kan het toevoegen aan onze wereld?

Alessandro Ludovico stelt dat de komst van de digitalisering ervoor heeft gezorgd dat het analoge minder gebruikt wordt. Desondanks heeft de komst van de digitalisering er ook juist voor gezorgd dat er een nieuwe impuls binnen het analoge is gekomen. We moeten het niet zien als iets chronologisch, waarin analoog ouderwets is en digitaal de toekomst. Beide technieken hebben juist unieke eigenschappen in zich. In plaats van dat het digitale zou overnemen, wordt het analoge juist gewaardeerd op kwaliteiten die stabiel zijn. Alessandro stelt ook een paradox: papier heeft zelfs een significante bijdrage geleverd aan de verspreiding van de digitalisering. Bovendien hebben wij een paar duizend jaar ervaring in het gebruiken van papier als medium. De rol van papier heeft daarentegen wel een enorme verandering ondergaan. Van een medium als enige in zijn soort, is het veranderd in een complementair medium. Het kost meer tijd en geld, en neemt fysieke ruimte in.

Juist dit gegeven, dat de ontwikkeling niet chronologisch is, beschrijft Allessandro Ludovico in The death of paper (which never happened). Vanaf 1943 toen Herbert George Wells voor het eerst verklaarde dat het medium krant dood is, zijn er juist alleen maar ontwikkelingen geweest die dat tegen gingen. Van de FLUXUS in 1960, die de grenzen van de zine oprekten; tot de zine Aspen in 1965. En in 1966 toen de San Fransisco Oracle werd opgericht, werden de druktechnieken tot zijn maximale benut. Zij allen herdefinieerden het idee van informatieoverdracht, en hoe papier en technologie zijn in te zetten. Dingen die wij nu als ambachtelijk zien, waren toen namelijk vooruitstrevend en nieuw. Nieuwe technieken ontwikkelden zich, mimeografie, xenografie. Maar de grootste ontwikkeling is wel de komst van de computer, met alle digitale ontwikkelingen.

Met de komst van de floppy disk gaven een aantal magazines een floppy mee met extra’s. Met de komst van de CD-ROM verstrekte Blender deze ook mee. Echter nu werden de extra’s interactief, en verschenen er ook louter digitale magazines, zoals Blam!.

Halverwege 1990 werd het medialandschap opnieuw hervormd, door de komst van internet. In de eerste jaren van het nieuwe millennium waren de meeste zines gestopt met op papier printen, en vervangen door een online platform. Ondertussen is het fenomeen bedacht door de Fluxus-beweging uit 1960 de norm geworden, het gebruik van meerdere media voor een project. Wij hebben nu de keuze om te gebruiken wat het meest nuttig is voor wat we willen vertellen.

Digitaal heeft natuurlijk overduidelijke voordelen. Goedkoop, snel, makkelijk. Maar papier heeft daarentegen ook een aantal unieke eigenschappen.

1. De ruimte die papier inneemt, als folder of stapels papier, boek of velletje; het is echt en fysiek. Andere beleving dan wanneer je het louter op scherm bekijkt. Daar tegenover: de wereld van web is rommelig. Men moet altijd over een navigatiesysteem beschikken, maar omdat daar nog geen universele truc voor is bedacht, zal een website altijd rommelig moeten blijven als het duidelijk moet zijn. Een 'cleane' versie is vaak moeilijker te lezen.

2. Print vertrouwt op herhaling. Een printje dat meerdere malen gekopieerd wordt voor een groter publiek, betekent dat iedereen in dat publiek hetzelfde onder ogen krijgt. Digitale versies worden sneller aangepast, dus zijn minder consistent.

3. Papieren print kun je vouwen, verfrommelen, meenemen, scheuren, je kan er iets bijschrijven, je kan het weggooien en weer terugpakken, je kan het hergebruiken, je kan op de achterkant schrijven. Allemaal eigenschappen die uniek zijn aan print.

4. Print heeft sociale eigenschappen. Je kan een printje achterlaten op iemands bureau, het iemand overhandigen. In een wereld waarin alles virtueel gaat, kan het soms een verlichting zijn om weer even iets in de 'echte' wereld te kunnen doen.

Omdat de papieren print al zo lang bestaat, is het een archetype geworden voor alle technologische varianten. Daarom hebben de twee types zo veel gelijkenissen in opmaak en vormgeving (een krant en e-versie zijn praktisch hetzelfde). Misschien zou dat ook betekenen dat print nooit in vergetelheid zal raken.

Bovendien, "Could printed paper someday become the ‘vinyl’ of publishing?" Er schuilt een zekere melancholie in print. Ik romantiseer alles wat analoog is, maar gelukkig ben ik daar niet de enige in. Daarom denk ik dat analoog nooit helemaal zal verdwijnen.

Het is juist mooi dat de keuze nu bestaat, dat de mogelijkheden bestaan. De wereld is een speeltuin, en alles is mogelijk. In plaats van er een onderzoek over te schrijven zou ik het juist moeten vieren door te tekenen, digitaal en analoog, welk dan ook past bij hetgeen wat ik wil tekenen.

………. VERSIE_TWEE 

book "pen to paper / pictoplasma"

"the recent revival of analogue skills … the perfect antidote to the sterile flood of digital images … all that seems to be left of our beloved cartoon faces, familiar consumer mascots and pop icon characters is a distorted distant echo"

"the works contained within these pages can not only be seen as a creative resistance to sanctioned high art monumentality, but also, by counter-intuitively abandoning an increasingly moribund, visual techno culture, they are responding to the banality of the now ubiquitous digital image"

book "the fundamentals of illustration / by lawrence zeegen / crush"

"like professional magpies, illustrators plunder an array of media, employing working methods that mix and match depending on the requirements of the project … the digital has empowered the illustrator in a way that was thought unthinkable even just a decade and a half ago" [pag 72]

"… crucially it would be straightforward economic that would hold illustration back by almost ten years from partaking in the digital revolution" [pag 74]

………. DIY_CULTUUR

in mijn wereld speelt downgraden een enorm grote rol op dit moment. alles moet analoog, kleinschalig, behapbaar. daaronder versta ik het wegdoen van mijn smartphone en tv, ouderwets met potlood tekenen, een brood bakken, maar ook mijn eigen deodorant maken van huis-tuin-en-keukenmiddeltjes. het is denk ik een drang om weer tot de kern te komen, alsmede een selfsufficiency te creëren. een bepaalde onafhankelijkheid en vrijheid, waar ik altijd naar opzoek ben. dit voert zich uiteraard ook door in mijn tekeningen, ze worden analoger, maar ook autonomer. ik teken steeds meer voor mijzelf zonder doel en zonder doelgroep. 

wat vind ik zo belangrijk aan het analoge, aan het ouderwetse? ik denk dat ik op zoek ben naar een soort 'echtheid', een soort realiteitszin. alles in de digitale wereld is vluchtig, of bestaat eigenlijk niet. in het digitale creëer je een illustratieve wereld die verandert, en in het analoge creëer je een illustratieve wereld die blijvend is, permanent, statisch. waarom wil ik dat? ik vermoed een drang naar een stempel op de wereld drukken. in die zin worden we allemaal onsterfelijk. hoewel papier vergankelijk is (digitale data is overigens ook niet eeuwig houdbaar)

de grap is dat ik al die DIY-kennis vergaar op het internet.

misschien is dat juist ook de samenwerking van digitaal/analoog, de balans die perfect is. de beste dingen uit beide werelden selecteren en gebruiken.

………. WAAROM

het waarom achter al mijn vragen is eigenlijk heel simpel. wij gebruiken tekeningen als communicatiemiddel. waarom kiezen we dan toch soms voor analoog en soms voor digitaal?

de associate die analoge materialen met zilch meebrengt is feel grouter dan de algemene digital mallemolen. "…the use of the ballpoint pen on lined paper evokes memories of doodling in school exercise books, whilst used to draw directly on to an old school desk, a real sense of the past is executed and recreated for an exhibition" [pag 52 fundamentals of illustration]

de pen of het potlood is echter wel een onvergeeflijk medium, er is weinig plaats voor fouten. wat het digitale medium biedt is flexibiliteit en vrijheid. alles kun je nog aanpassen, niks staat nog vast totdat je op 'print' klikt.

maar: "at the heart of all illustration, drawing plays a vital role. without the ability to draw and visualize well the illustrator lacks the most important component in his or her toolbox. illustrators have at their fingertips, literally in this increasingly digital age, tools that enable the creation of complex, layered, multifaceted images that can be created using a multitude of techniques, but without the power of the pencil, the illustrator may be as powerless as the designer that has failed to control typography." [pag 56]

1 punt door digital medium: "working in digital formats allows for the constant addition and subtraction of collage elements within a piece of work. non-digital formats rarely allow for the constant moving of images in such a fully flexible fashion"

merkwaardig is wel dat zodra een gedeelte van een illustratie op de computer is gedaan, de illustratie als digitaal wordt beschouwd. terwijl misschien alleen de laatste kleuren/texturen op de computer zijn gedaan.

"using digital processes should not hinder immediate-looking results - using a mix of hand-drawn images with hand-rendered type, painted textures and photographs gives a sketch-book quality to an illustration" [pag59]

………. THIS BREED OF ILLUSTRATORS

is het digitale louter een creatieve short-cut? ik hoor geluiden op de academie dat er minder aandacht moet worden besteed aan analoog tekenen/schilderen, dat digitaal werken veel belangrijk is in deze digitale wereld. maar als we niet meer leren te tekenen, kunnen we dan wel digitaal tekenen? moet je niet alle stappen doorlopen om uiteindelijk uit te komen bij een digitaal resultaat?

"increasingly illustrators are employing a range of methods and techniques that cross the divide between both analogue and digital worlds" [pag 59]

"traditional techniques suh as painting have started to have more impact in recent years. with so many illustrators having gone over to digital working methods, older, more established ways of image-creation have become more sought after" 

"ILLUSTRATION STUDENTS ARE A RARE BREED THAT OPEN DOORS AND GET THINGS MOVING" [pag 70]

"digital techniques allow constant repositioning of elements within an illustration as well as constant recolouring and retouching. the final artwork can always be altered - and so not nearly as final as the terminology suggests" [pag75]

"even the simplest of images that can be created in moments on a computer can take hours of concentrated work to produce using analogue techniques"[pag75]

…….. LINK NAAR EIGEN WERK

dit hele onderzoek heeft mijn denken veranderd over de technieken die ik gebruik. ik gebruik nu voor het schetsen bewust de analoge technieken, blijf weg van het digitale. vroeger zou ik geneigd zijn om gelijk digitaal te gaan, zodat ik naar een eindresultaat zou werken. nu probeer ik meer in het materiaal te duiken en uit die foutjes, of doodles, of studieontwijkendgedragtekeningetjes kan ik soms meer inspiratie uithalen. door gelijk digitaal te gaan werkte ik te doelgericht, eyes on the prize.  bovendien heb ik het analoge nodig om kleur te bekennen als het gaat om mijn illustraties. door het analoge ontstaat er mijn identiteit, door die chaos ontstaat er inspiratie; die ik vervolgens kan gebruiken om met het digitale er weer structuur in de chaos te brengen. door het digitaal te bewerken komen al mijn tekeningen samen. het geeft mij dan ook de vrijheid om eindeloos te perfectioneren, te verschuiven, aan te passen. dat geeft mij dan op zijn beurt weer de vrijheid om tijdens het schetsen niet te veel in de details te gaan zitten maar lekker door te tekenen, de finesses komen later wel. het is nu meer een explosie van beeld die ik creëer door analoog te werken, en dan de richting en aanpassing, details, digitaal toe te voegen. dit samen creëert een eindwerk. ik kan niet zonder het een of zonder het ander. de balans moet bij mij perfect zijn, het recept voor een illustratie. anders mis ik gewoon een paar ingrediënten en is het eindresultaat niet volledig.